Mogelijke opvang asielzoekers Essenkade

Waarom is Essenkade 2 nu wel een geschikte plek voor een opvanglocatie?

Twee jaar geleden lukte het niet om aan Essenkade 2 een opvanglocatie voor asielzoekers te realiseren. Toen zou de gemeente huren van een particuliere eigenaar. Er waren verschillende partijen tegelijk betrokken: het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), de woningcorporatie en organisaties zoals de Voedselbank, DoorGeefLuik en De KrachtFabriek. Deze samenwerking maakte het plan ingewikkeld en duur, waardoor het niet haalbaar bleek.

Nu is de situatie anders. Het COA wil het gebouw aan Essenkade 2 zelf kopen. Hierdoor zijn er minder partijen betrokken. Volgens de eerste berekeningen is het plan nu wél haalbaar. De komende tijd onderzoekt het COA dit verder.

Waarom wordt er voor Houten gekozen?

Volgens de Spreidingswet moet iedere gemeente asielzoekers opvangen. Voor Houten zijn dat er 337, gebaseerd op inwonertal en sociaaleconomische status. Het gemeentebestuur wil haar verantwoordelijkheid nemen en uitvoering geven aan de wet.

Kan de komst van een opvanglocatie aan de Essenkade nog worden tegengehouden vanwege stikstofregels of andere regels? 

Dat is nog niet zeker. De locatie Essenkade ligt op een bedrijventerrein en moet voldoen aan milieuregels, waaronder stikstofnormen. Het COA moet aantonen dat de plannen binnen het beleid passen. Als uit onderzoek blijkt dat dit niet lukt, kan dat gevolgen hebben voor de vestiging. De gemeenteraad beslist pas na afronding van alle procedures.

Hoe lang blijft de opvanglocatie aan de Essenkade?

Het COA vraagt om een langdurige locatie van 15 jaar. De gemeenteraad besluit uiteindelijk over de duur.

Is de komst van de opvanglocatie aan de Essenkade al definitief?

Nee, het COA heeft het pand en het terrein nog niet gekocht. Het COA onderzoekt of de locatie geschikt is. De raad neemt een definitief besluit als de gehele vergunningenprocedure is afgerond.

Waarom worden asielzoekers niet verspreid over meerdere locaties in Houten?

Onze zoektocht naar geschikte locatie(s) wijst uit dat er maar één goede locatie is. De eerder beoogde locaties, zoals de voormalige kantoren van Rabobank (Hofspoor 7-9) en Grontmij (De Molen 48), zijn in beeld voor woningbouw en niet beschikbaar als opvanglocatie. Elders in Houten hebben we evenmin geschikte locaties gevonden. Eén grotere opvanglocatie maakt bovendien betere voorzieningen mogelijk, zoals dagbesteding, werk, zorg en beveiliging.

Er is een paar jaar geleden beloofd dat er ook statushouders en woningzoekenden (Houtenaren en studenten) in een eventuele opvanglocatie gevestigd zouden worden. Waarom gaat dit plan niet door?

We geven nu voorrang aan onze wettelijke taak om de asielzoekers op te vangen. Maar er is ruimte op het terrein om de opvang te combineren met andere functies. Het COA wil daar ook graag aan meewerken, dus andere mogelijkheden zullen zeker goed bekeken worden.

Uit meerdere locaties is gekozen voor de Essenkade. De keuze voor de Essenkade lijkt gebaseerd op kosten. Hoe zijn inwoners gevraagd om mee te denken over bijvoorbeeld de locatie?

Inwoners zijn geraadpleegd op Houten Praat Mee. Er is gekeken naar een geschikte locatie. Er zijn geen andere geschikte/beschikbare locaties.  

Wat is (volgens COA) het maximaal haalbare aantal opvangplekken aan Essenkade 2?  

Het COA staat aan de lat om een locatie te vinden waar de 337 asielzoekers die in Houten moet huisvesten, opgevangen kunnen worden. De bedoeling van het COA is dus niet om een locatie maximaal te bezetten, maar vanuit de wettelijke aantallen een geschikte locatie te vinden. Er wordt vanuit de opgave gezocht naar een passende plek en niet andersom.

Wat als na onderzoek ook de Essenkade afvalt?

Daar gaan we vooralsnog niet vanuit. Wanneer blijkt dat wij als gemeente geen geschikte locatie kunnen vinden om te voldoen aan onze wettelijke verplichten, zal vanuit de provincie gestuurd worden op een locatie. De gemeente verliest hiermee regie over de huisvesting van asielzoekers.

Er zijn ook zorgen over de situatie nu. De omgeving is bijvoorbeeld verloederd. Is een facelift van het industrieterrein mogelijk?

Er wordt inderdaad gekeken naar het industrieterrein zelf en de omgeving, zoals verlichting van het terrein en daarbuiten, de zichtlijnen en verkeersveiligheid. Wanneer er meer mensen in de omgeving komen te wonen, moet deze omgeving aangepakt worden. 

Kunnen asielzoekers niet gehuisvest worden in kleinere gedeeltes op nieuwbouwlocaties die toch al ontwikkeld gaan worden?

De focus ligt nu op het onderzoeken van de mogelijkheden om 337 vluchtelingen op de locatie aan de Essenkade te huisvesten. Wanneer de asielzoekers in kleinere locaties worden gehuisvest kan het COA niet de ondersteuning bieden die zij kunnen bieden bij een grotere locatie.

De locatie is erg groot, is het dan wel een passende plek?

De gemeente heeft serieus gekeken naar spreiding over de gemeente. Maar kleinere locaties betekent ook minder ondersteuning door het COA wat betreft dagbesteding, zorg, beveiliging, begeleiding en dat komt dan voor rekening van de gemeente. Het COA heeft aangegeven het terrein minimaal 15 jaar te willen gebruiken om financieel uit de kosten te komen. Bovendien wil het college andere locaties geschikt maken voor permanente woningbouw, want daar is in Houten veel behoefte aan.

Het KPN-gebouw is toch ook een optie voor het vestigen een AZC? Dit gebouw ligt veel centraler en zorgt ervoor dat bewoners beter kunnen integreren in de samenleving.

Het KPN-gebouw is gekocht door een ontwikkelaar die er betaalbare woningen voor onder meer jongeren gaat realiseren. 

Brengt een opvanglocatie extra overlast of criminaliteit met zich mee?

We merken en begrijpen dat de vestiging van een opvanglocatie spannend is en dat het idee veel emoties losmaakt. Er is angst voor de verandering die dat teweegbrengt en voor gevolgen voor de veiligheid in de buurt. We nemen deze zorgen en gevoelens van onveiligheid heel serieus. Daarom worden er goede afspraken met politie en COA gemaakt.

Onderzoek* laat zien dat in buurten met een opvanglocatie de criminaliteitscijfers gemiddeld niet stijgen. Buurtbewoners zijn volgens dit onderzoek meestal positief over de opvanglocatie en hulpvaardig bij vluchtelingen. Bovendien is bij de opvanglocatie 24 uur per dag en 7 dagen per week begeleiding aanwezig die niet alleen kijkt naar de veiligheid van hun bewoners, maar ook naar de veiligheid van de omgeving. 

*Meeste gemeenten met grote azc's ervaren geen overlast van asielzoekers | Asiel | NU.nl(Verwijst naar een externe website) en Weinig onvrede over AZC's, veel onvrede over de overheid | Nieuwsberichten | Rijksuniversiteit Groningen(Verwijst naar een externe website)

Hoe garandeert de gemeente de veiligheid in de directe omgeving?

Gemeente, COA en politie maken afspraken over toezicht, meldingen en inzet bij incidenten. We zorgen voor passende veiligheidsmaatregelen. Hierbij kunt u onder andere denken aan de inzet van politie, boa's of andere toezichthouders, het aanbrengen van betere verlichting, verbeteren van verkeersveiligheid en het instellen van een meldpunt. Het COA is verantwoordelijk voor alles dat zich afspeelt op het terrein, de gemeente voor zaken die zich daarbuiten afspelen.

Is er een veiligheidsplan gereed voordat de opvanglocatie opent?  

Ja, het veiligheidsplan van de gemeente is gereed voordat een vergunning voor de opvanglocatie verleend wordt. We willen samen met bewoners in een klankbordgroep werken aan een veiligheidsplan voor een veilige opvang van asielzoekers aan de Essenkade.

Wat doen het COA en de gemeente als er overlast is, bijvoorbeeld winkeldiefstal? Is er professionele beveiliging?  Welke eigen verantwoordelijkheid krijgen bewoners concreet over rust, veiligheid, gezondheid, sport, voeding, school, opleiding, werk. 

Op het terrein van het COA is 24/7 beveiliging. Dat is standaard, niet alleen voor bewoners, maar ook om criminele invloed van buitenaf te weren. Het COA heeft medewerkers in dienst die mensen begeleiden bij dagbesteding, vragen over gezondheid etc. Bewoners worden gewezen op rechten, plichten en worden begeleid bij het 'aarden' in hun nieuwe omgeving. Als ze hierbij overlast bezorgen, worden ze hierop aangesproken en zo nodig wordt er ingegrepen.   

Wat als er calamiteiten ontstaan? Is er een noodnummer?

Ja, er komt een meldpunt en een noodnummer.  

Hoe kan de overlast voor de buurt worden beperkt, geldt voor bewoners van de opvang een avondklok?  

Er is geen sprake van een avondklok. Op grond van art. 8 van de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag mag de minister in geval van spoedeisendheid ‘het vertoeven in de open lucht’ beperken, bijvoorbeeld door het instellen van een avondklok. Bij een gewoon opvangcentrum zoals aan de Essenkade, is dit niet aan de orde.  

Als bewoners van de Oud Wulfseweg maken wij ons zorgen over mogelijke overlast en meer nachtelijke bewegingen in de straat.  

Wij zullen er zo veel mogelijk aan doen om te zorgen dat de omgeving veilig blijft. In de praktijk blijkt dat doorgaans prima te lukken in de buurt van andere opvangcentra.  

Gaan de bewoners van de opvanglocatie straks zwerven door de wijk?

Bewoners van een opvanglocatie hebben een dagprogramma, begeleiding en vaak behoefte aan rust en structuur. Ze volgen taallessen, doen vrijwilligerswerk of sporten. Velen willen graag werken. COA en gemeente zullen zich inspannen om bewoners zoveel mogelijk aan het werk te helpen. Het beeld van ‘rondhangende asielzoekers’ komt vooral voor in uitzonderlijke situaties (Ter Apel en Budel) en is niet representatief voor Houten. Desalniettemin zullen bewoners ook wel door de wijk lopen of op een bankje zitten, zoals ook andere inwoners dat doen.

Hoe ziet de begeleiding van al deze mensen er uit als zij het dorp in trekken? Zal er altijd toezicht zijn in het dorp of is dat maar een beperkte periode?   

De bewoners zijn mensen die gevlucht zijn en hier veiligheid zoeken. Ze kunnen zich vrij bewegen in het dorp zoals iedere vrije burger. Er is vanuit het COA begeleiding bij het "landen” in de samenleving. Bijvoorbeeld uitleg over hoe onze maatschappij in elkaar zit en welke activiteiten ze kunnen ondernemen.

Heeft de politie voldoende capaciteit voor de uitvoering van de ambitieuze veiligheidsplannen?  

Daar gaan we vanuit. Behalve politie hebben we ook boa's en zo nodig andere toezichthouders.  

Kan er wel meer geïnvesteerd worden in veiligheidsmaatregelen tijdens de huidige gemeentelijke bezuinigingen? 

Daar zorgen we voor. 

Wie draait op voor aangerichte schade?  

Zoals in ons land gebruikelijk is, draaien mensen op voor schade die ze aanrichten. Dat is voor inwoners van ons land hetzelfde.  

Hoe hard wordt er opgetreden bij bewoners die overlast veroorzaken?  

Stevig, helder en proportioneel.   

Hoe gaat de gemeente garanderen dat er direct en adequaat wordt ingegrepen als er overlast is van de opvang? Dit gaat dus over de korte termijnproblemen. Wij willen graag een 24/7 beschikbaar telefoonnummer om overlast te melden. De vorige burgemeester zei altijd dat hij in dat soort gevallen gebeld kon worden. Een afspraak als een telefoonnummer op het gemeentehuis tijdens kantooruren gaat niet werken als wij ‘s avonds of in het weekeinde overlast ervaren. En hoe grijpt de gemeente op de korte termijn in bij de locatie (en het COA) als er overlast is?

We zullen zorgen voor permanente beschikbaarheid. Als omwonenden overlast ervaren, is er een contactpersoon bij wie omwonenden terecht kunnen. Afhankelijk van de melding pakt het COA of de gemeente de melding op. Precieze afspraken en monitoring zullen goed geregeld worden. Plannen hiervoor en afspraken hierover worden nog nader uitgewerkt. Afspraken zullen worden vastgelegd in een bestuursovereenkomst.

Kunnen inwoners meedenken over het veiligheidsplan? 

Ja er komt een werkgroep om mee te denken over een veiligheidsplan en wat er nodig is; waar nodig passen we de openbare ruimte aan.

Wat is concreet al geregeld voor deze locatie bijvoorbeeld met betrekking tot verkeersveiligheid, drukke wegen zoals Utrechtseweg en Rondweg?

Wat er nodig is zal onderwerp zijn van nader onderzoek.

Als de gemeente zelf de regie wil houden, is het logisch om duidelijke afspraken te maken. Bijvoorbeeld: de opvanglocatie gaat dicht als er te veel overlast is. De grens voor wat ‘te veel’ is, kan worden gebaseerd op het aantal meldingen van overlast en criminaliteit in Houten van de afgelopen jaren. Is de gemeente het hiermee eens? En komt dit ook in de bestuursovereenkomst met het COA te staan? 

De gemeente is zeker van plan om duidelijke afspraken met het COA vast te leggen in de bestuursovereenkomst. Deze overeenkomst is er nog niet, maar er zijn wel enkele denkrichtingen wat betreft deze afspraken. Zo denkt de gemeente aan vaste evaluatiemomenten met het COA over de veiligheid. Waarbij escalatie naar de hierboven genoemde maatregel een optie kan zijn. Verder hanteert de gemeente een nul-tolerantie beleid wat betreft bepaalde overtredingen en kunnen de gemeente en COA heldere afspraken over de samenstelling van de bewoners maken.

Verwacht de gemeente problemen wanneer er asielzoekers in Houten komen wonen, omdat ze nu al maatregelen neemt?

De gemeente verwacht geen grote problemen. Wel zien we dat er zorgen zijn bij onze inwoners die we serieus willen nemen. Veel incidenten gebeuren intern op de locatie zelf, van roken op de kamer tot vechtpartijen. Bovendien krijgen vluchtelingen niet alleen les in de Nederlandse taal, maar ook over de Nederlandse cultuur. Hierop kunnen ze indien nodig worden aangesproken. Wanneer er echt sprake is van strafbare feiten is Justitie aan zet voor vervolging.

Hoe zit het met veiligheid binnen de opvanglocatie, denk aan bewoners met verschillende migratieachtergronden die niet goed samengaan?

Het COA geeft aan dat bij de selectie hiernaar wordt gekeken. Mensen die bij elkaar op één kamer komen, moeten elkaar bijvoorbeeld kunnen verstaan. Ook wordt er naar land van herkomst gekeken en culturele verschillen wanneer asielzoekers op dezelfde locatie gehuisvest worden.

Waarom komen er 337 asielzoekers? Kan Houten dat wel aan?

In Nederland geldt de Spreidingswet. Deze wet verplicht gemeenten om een eerlijk deel van de opvang van asielzoekers op zich te nemen. Voor Houten betekent dit 337 plekken. 

We snappen dat dit aantal voor sommigen groot lijkt. Tegelijkertijd hebben we vertrouwen in Houten. Samen met het COA zorgen we voor een goed georganiseerde opvang, met duidelijke afspraken over veiligheid, dagbesteding, werk, taalles en begeleiding. We bouwen voort op de positieve ervaringen van andere gemeenten.

Wie bepaalt de samenstelling van asielzoekers die hier komen te wonen?

De samenstelling van de groep is een afspiegeling van de in ons land aanwezige asielzoekers. De gemeente en ook het COA streven naar een gemengde samenstelling. Graag ontvangt de gemeente gezinnen, want we verwachten dat de locatie hiervoor heel geschikt zal zijn. Daarnaast komen er alleengaanden (die nog wachten op gezinshereniging) en alleenstaanden te wonen. De precieze samenstelling hangt af van de situatie op dat moment. Tegelijkertijd zijn we ons bewust van het feit dat zich onder de COA-populatie altijd veel mannen bevinden. Voor een belangrijk deel ook mannen die wachten op een gezinshereniging.

Hoe werkt de initiële invulling van de opvanglocatie? Zullen alle asielzoekers in één keer intrekken in de Essenkade of kunnen er afspraken gemaakt worden over eventuele opschaling?

Hier gaan we nog afspraken over maken met het COA. Zodra we meer duidelijkheid hebben, communiceren we dat bijvoorbeeld via deze website en Houten Praat Mee.

De locatie is alleen voor vluchtelingen. Wordt Houten een tweede Ter Apel?

Ter Apel is een aanmeldcentrum waar te veel bewoners verblijven en dat is niet de bedoeling. In Houten werken we aan een regulier opvangcentrum met een vast aantal opvangplekken waar bewoners verblijven totdat duidelijk is of ze wel of niet in Nederland kunnen blijven.

Is er op de locatie voldoende voor de vluchtelingen te doen? Zoals taalles of kookmogelijkheden? En zijn er gezamenlijke ruimtes waar ook vrijwilligers samen kunnen zijn met de bewoners?

Bewoners op de locatie kunnen zelf koken en er zullen ook verschillende dagbestedingsactiviteiten zijn. Bewoners worden gestimuleerd om te gaan werken, betaald als het kan, en zo lang dat niet kan werken ze onbetaald. Hoe de activiteiten voor en met bewoners er verder precies uit komen te zien met vrijwilligers, zal verder in het proces duidelijk worden.

Is er voldoende professionele begeleiding voor mensen met problemen of trauma's?

Uiteraard. Het COA heeft daar mensen voor in dienst en heeft contacten met gespecialiseerde professionals van de GZA: gezondheidszorg asielzoekers.  

Komen er voorzieningen buiten, zoals een tuin/speeltuin voor de kinderen?

Ja, dat is zeker de bedoeling. Dit zal verder in het proces worden uitgewerkt.

Mogen de bewoners van de opvanglocatie werken?

Ja, asielzoekers mogen werken als ze 6 maanden in Nederland zijn. Zodra ze een BSN-nummer hebben kunnen ze in principe aan de slag.   

Hoeveel mensen in totaal zullen er uiteindelijk na 15 jaar verblijven op deze locatie? Heeft Houten een verplichting om uitstromers van deze locatie een woning te bieden? Zo ja, hoe gaat de huisvesting geregeld worden?

Over de situatie over 15 jaar valt op dit moment nog niets te zeggen. Maar Houten heeft niet de verplichting om uitstromende asielzoekers te huisvesten.  

Hoe lang verblijft een persoon gemiddeld op dit AZC? 

De gemiddelde verblijfsduur op een COA-locatie varieert sterk: asielzoekers verblijven eerst 3 tot 10 dagen in een centrale ontvangstlocatie in Ter Apel of Budel, waarna de duur afhangt van de asielprocedure. Hoewel de IND formeel binnen 6 maanden moet beslissen, lopen de wachttijden voor de procedure inmiddels op, waardoor veel asielzoekers langer dan 6 maanden in een opvanglocatie verblijven.

Zijn er lokale ondernemers die werkgelegenheid kunnen bieden?

Dat hopen en verwachten we. Daarover gaan we de komende maanden verder in gesprek.  

Hoe wordt het maximum van 337 bewoners in het azc bewaakt?

De 337 opvangplekken die de gemeente Houten moet realiseren wordt vastgelegd in de bestuursovereenkomst met het COA. Dit betekent dat er op deze locatie plek wordt gemaakt voor 337 asielzoekers.

Is het mogelijk op zo’n kleine locatie als Essenkade 2 voor genoeg vertier te zorgen voor 337 mensen?

Het COA begeleidt bewoners hierbij. Zie ook eerdere antwoorden waarin wordt uitgelegd hoe dat zal worden aangepakt.  

Hoe wordt de screening van de mensen die binnenkomen gedaan?

Dat doet de Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND). Dit wordt niet door de gemeente Houten op deze locatie gedaan. Wanneer een asielzoeker in Nederland aankomt, wordt hij of zij geregistreerd en verwezen naar een opvanglocatie. Dit kan dan in de toekomst Houten zijn.

Komen hier jongeren?

Wij zijn in gesprek in de regio over de uitruil van ons "quotum” alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV'ers). In de geplande opvanglocatie aan de Essenkade is geen geschikte huisvesting voor deze groep minderjarigen. De kinderen die in deze locatie gehuisvest zullen worden, zijn kinderen die deel uitmaken van gezinnen die hier bij elkaar wonen.

Is er mogelijkheid voor een buddy-systeem vanuit de omwonenden? Hoe kunnen mensen uit de buurt/Houten meehelpen?

Dat is een mooi initiatief om verder uit te werken, bijvoorbeeld in samenwerking met de kerken of andere maatschappelijke organisaties.  

Komen er culturele en/of maatschappelijke voorzieningen op de locatie waar asielzoekers én Houtenaren gebruik van kunnen maken?

Daar streven we vanuit de gemeente en het COA naar. Verder in het proces zal helder worden of en welke voorzieningen en organisaties op de Essenkade zouden kunnen komen.

Heeft de komst van een opvanglocatie invloed op de woningmarkt in Houten?

Nee, de opvanglocatie voor asielzoekers wordt toegevoegd aan de bestaande en geplande woningvoorraad. Het terrein op de Essenkade is geen woningbouwlocatie, in tegenstelling tot andere locaties die eerder genoemd zijn als mogelijke plekken voor de opvang van vluchtelingen, zoals De Molen 48 en Hofspoor 7-9. De opvanglocatie aan de Essenkade valt niet onder de woningbouwambitie van de gemeente.

Hoe ziet het leven eruit in een opvanglocatie?

In 2023 maakte de NPO de documentaire 'Bij ons op het AZC'. Die geeft een eerlijk beeld van het leven in een opvangcentrum. We raden u aan om die te bekijken.

Elk jaar opent het merendeel van de COA-locaties een dag de deuren voor publiek. U kunt dan een bezoek brengen aan een locatie. Check van tevoren op de website van het COA welke opvanglocatie bij u in de buurt open is.

Maakt Houten gebruik van ervaringen van andere gemeenten, zowel voor het opstellen van een veiligheidsplan als voor dagbesteding?

Absoluut! De gemeente heeft nauw contact met gemeenten in de regio Utrecht over allerlei aspecten. Zeker gemeenten die al verder zijn in het proces dan Houten, vragen we om input. Ook met het COA hebben wij contact evenals met verschillende medewerkers van de provincie.

Kan de gemeente in de bestuursovereenkomst met het COA lokale partijen als ‘prefered supplier’ voor de maatschappelijke functie benoemen?

De gemeente wil graag dat lokale maatschappelijke functies een rol krijgen in het begeleiden en helpen integreren van de asielzoekers, dus dit zal onderwerp van gesprek worden wanneer met het COA de bestuursovereenkomst gemaakt wordt.

Waar gaan de kinderen naar school?

Het Taalatelier biedt een taalklas voor kinderen van statushouders en expats. Kinderen van vluchtelingen die in een opvanglocatie verblijven leren hier ook Nederlands. Wanneer de beheersing van de Nederlandse taal voldoende is, gaan ze naar een gewone basisschool. Middelbare scholieren gaan naar de Internationale Schakelklas (ISK) in Utrecht. In het middelbaar onderwijs krijgen deze scholieren ook een buddy toegewezen.

Welke eisen worden gesteld aan de samenstelling van het type asielzoeker: statushouders, uitgeprocedeerden, veiligelanders, AMV’s, gezinnen en volwassen alleenstaande mannen?

Hierover zal de gemeente duidelijke afspraken maken met het COA. Deze afspraken leggen we vast in de nog op te stellen bestuursovereenkomst. Er zijn al wel een aantal dingen bekend. De algemene samenstelling zal bestaan uit een afspiegeling van de groep asielzoekers die Nederland binnenkomt en in afwachting is van de asielprocedure. In de opvanglocatie in Houten zullen geen alleenstaande minderjarigen of statushouders komen te wonen. Asielzoekers die geen asiel verleend krijgen in Nederland, moeten binnen 28 dagen het land verlaten. Dit is volgens de reguliere Nederlandse wetgeving.

Als mensen uit het AZC doorstromen naar een andere woonplek, wordt de lege plek dan weer aangevuld tot 337? Of reduceert het aantal plekken dan?

Wanneer bewoners uitstromen uit de opvanglocatie, komt hier een nieuwe bewoner voor in de plaats als dat noodzakelijk is vanuit de aanmeldcentra zoals Ter Apel. De verwachting is voorlopig dat deze plekken hard nodig zijn en snel opgevuld worden.

Wat is er gedaan met de resultaten van de enquête op houtenpraatmee.nl?

Veel inwoners dachten mee via het platform houtenpraatmee.nl. Hartelijk dank daarvoor! Er werden meerdere locaties genoemd. Na onderzoek bleek dat slechts één locatie echt geschikt en haalbaar lijkt: Essenkade 2. We hebben onvoldoende kleinere plekken om spreiding te realiseren. Daarom moeten we kiezen voor één grotere opvangplek. Voordeel hiervan is dat dit het organiseren van beveiliging, taalles, werk en activiteiten makkelijker en goedkoper maakt.

Wat wordt er gedaan met de opbrengst van de voormalige klankbordgroep?

We hebben met deze groep gesproken en ze hebben aangegeven dat er nu een nieuwe fase is met ruimte voor nieuwe mensen. Het project was pas in de beginfase; er waren nog geen echte opbrengsten.

Welk belang hecht u aan, of welke rol dicht u de anonieme werkgroep Essenkade toe?  

Wij praten met mensen die met vragen of opmerkingen komen. De werkgroep is een van die groepen. Inmiddels niet meer anoniem. 

Hoe worden we geïnformeerd over de voortgang, voorbereiding, gebeurtenissen en mogelijkheden om hulp te bieden tijdens de komende 15 jaar?

Via deze website, Houten Praat Mee, de gemeentepagina in Houtens Nieuws, persoonlijke berichten via opvang@houten.nl(Verwijst naar een e-mailadres), sociale mediakanalen van de gemeente.

Is er al nagedacht over eventuele aanpassingen aan de bestaande infrastructuur? (meerdere looproutes)  

We gaan hierover met de buurt vanaf oktober in gesprek. Goede ontsluiting en infrastructuur zijn voor ons noodzakelijk om de vergunning te verlenen. 

Hoe gaat de gemeente om met inwoners die tegen de komst van het azc zijn?

We luisteren naar de zorgen en kijken wat we kunnen doen om die zorgen weg te nemen. We leggen uit waarom we dit doen. Ons doel is begrip opbouwen.

Heeft onze inspraak nog wel zin?

Juist nu is het belangrijk dat inwoners meedenken over de manier waarop een mogelijke opvanglocatie eruit moet zien en welke zaken er in de omgeving geregeld moeten worden. Er komen nog meer bijeenkomsten en gesprekken, een klankbordgroep en werkgroepen om suggesties, zorgen, ideeën en oplossingen te bespreken. De resultaten van alle gesprekken vormen de basis voor afspraken, het veiligheidsplan en verdere besluitvorming.

Waarom communiceert de gemeente niet transparanter?

Dat proberen we juist wél te doen. We hebben geleerd van eerdere trajecten en kiezen nu voor een zorgvuldiger proces met meer ruimte voor dialoog. We nemen de tijd, en dat betekent ook: stap voor stap communiceren.

Ik wil iets doen voor asielzoekers. Kan dat?

Ja, graag zelfs. In Houten zijn al veel betrokken inwoners. U kunt helpen met taal, activiteiten of gewoon kennismaken. Binnenkort kunt u zich aanmelden via het platform houtenpraatmee.nl of stuur een e-mail naar opvang@houten.nl(Verwijst naar een e-mailadres).

Is de vaststelling dat Essenkade de enige locatie is ook met de raad besproken?

Ja, de gemeenteraad is geïnformeerd over de aanwijzing van de Essenkade als onderzoeklocatie voor de opvang van asielzoekers. Dit is gebeurd op het moment dat dit besluit genomen werd. 

Hoe wordt de gemeenteraad gevoed met informatie over wat er leeft in de wijken?

Raadsleden zijn uitgenodigd voor de verschillende bewonersavonden. Hierbij hebben ze zelf een gevoel gekregen bij het sentiment en de vragen die nog spelen bij inwoners. Daarnaast wordt de raad geïnformeerd over vorderingen in het proces. 

Wanneer weten inwoners bij welke raadsvergadering de Essenkade op de agenda komt te staan?

De agenda van raadsvergaderingen is normaal gesproken een maand van tevoren bekend, wanneer de Essenkade geagendeerd wordt voor een raadsvergadering zullen wij dit ook laten weten in ons eerstvolgende nieuwsbericht op deze website en op Houten Praat Mee. Op dit moment is nog niet bekend wanneer de gemeenteraad de Essenkade zal behandelen.

Hoe zit het met de Spreidingswet? En waarom moeten wij meedoen terwijl sommige andere gemeenten afhaken?

De Spreidingswet is op 1 februari 2024 aangenomen door de Eerste Kamer. De wet verplicht álle gemeenten een bijdrage te leveren aan de opvang van asielzoekers. De wet regelt de verdeling van opvangplekken over het hele land, zodat de druk niet alleen op de drie noordelijke provincies ligt en een paar gemeenten zoals Ter Apel en Budel. Houten heeft tot nu toe weinig gedaan aan de opvang van vluchtelingen en wordt daar nu op aangesproken.

Sommige gemeenten weigeren nog medewerking. Maar: de wet geldt ook voor hen. Uiteindelijk kan de provincie dan ingrijpen via een ‘aanwijzing’. Het feit dat sommige gemeenten tegenstribbelen, betekent dus niet dat we in Houten zomaar zouden kunnen stoppen. Integendeel, wie nu vooruitkijkt en het goed organiseert, houdt de regie meer in eigen hand.

Wat is het verschil tussen noodopvang, crisisopvang en gewone opvang?

Crisisopvang is kort, bijvoorbeeld een of twee maanden., en heel sober: mensen slapen bijvoorbeeld op veldbedden in een sporthal. Noodopvang is tijdelijke opvang, bijvoorbeeld in verplaatsbare woningen. Noodopvang biedt voorzieningen zoals zelf koken en dagbesteding. Gewone opvang is langduriger en biedt betere voorzieningen.

Wie beslist er over de komst van een opvanglocatie? Is dat de gemeente of het COA?

Een opvangcentrum voor asielzoekers is een samenwerking tussen het Rijk, het COA en de gemeente. Het Rijk bepaalt of er landelijke opvangcapaciteit nodig is. Het COA zoekt en beheert de locaties. De gemeente beslist over de vergunning en betrekt inwoners. Voor de komst van een opvanglocatie moet het COA een omgevingsvergunning aanvragen. Een simpele procedure bijvoorbeeld voor tijdelijke opvang met flexwoningen duurt minimaal 8 weken. Een uitgebreidere procedure zoals nodig voor de meer duurzame opvang kan wel een jaar beslaan. De gemeente bepaalt op basis van onderzoeken, zoals bodemonderzoek en verkeersonderzoek etc. of er een vergunning wordt verleend. Ook is een bindend advies van de gemeenteraad nodig.

Kan ik bezwaar maken tegen de komst van een opvanglocatie in mijn buurt?

Bezwaar maken kan pas na een formeel besluit, zoals een vergunning of bestemmingsplanwijziging. Inspraakmomenten daarvoor zijn bedoeld om mee te denken, maar hebben geen juridische status.

Er is een verschil tussen:

• Politieke besluitvorming: college/raad beslist over vooronderzoek of intenties
• Juridische besluitvorming: formele besluiten waartegen bezwaar mogelijk is, zoals een vergunning

Op de website van de gemeente staat een tijdlijn met alle stappen en inspraakmogelijkheden.

Krijgen asielzoekers meer dan gewone Houtenaren?

Nee. Asielzoekers krijgen alleen basisvoorzieningen zoals onderdak, eten, medische zorg en wat zakgeld. Vaak is dit zelfs minder dan anderen. Ze hebben geen vrije keuze om te wonen waar ze willen.

Statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning, die dus in Nederland mogen blijven) komen, net als mensen met urgentie, in aanmerking voor een sociale huurwoning. Dat beslist de gemeente niet zelf, dat is wettelijk zo geregeld vanuit de Rijksoverheid.

Waar is de besluitvorming over de opvanglocatie afhankelijk van? De weerstand van bewoners? Of gaat dit gewoon gebeuren?  

Het COA volgt zoals alle initiatiefnemers de gebruikelijke vergunningenprocedures. De gemeenteraad komt met een bindend advies.

Welke financiële compensatie ontvangt de gemeente voor het huisvesten van asielzoekers vanuit het ministerie of het COA?  

De financiële regelingen voor gemeenten met een opvang voor asielzoekers zijn vastgelegd in het Faciliteitenbesluit opvangcentra.(Verwijst naar een externe website) Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt jaarlijks de normbedragen vast voor de vergoedingen ervan en publiceert ze in de septembercirculaires van het gemeentefonds(Verwijst naar een externe website). 

Ik lees dat asielzoekers 15 jaar aan de Essenkade worden opgevangen. Maar het asielbeleid is toch gericht op snelle procedures, met terugkeer binnen maximaal één jaar voor wie geen verblijfsvergunning krijgt?  

Het is niet zo dat een vluchteling die asiel heeft aangevraagd 15 jaar aan de Essenkade blijft wonen. Als een asielaanvraag wordt afgewezen of gehonoreerd, vertrekt de betrokkene in principe. De lege plek wordt dan weer opgevuld door iemand anders. In de praktijk blijkt dat de procedures lang duren. Daarom zitten veel bewoners er veel langer dan gewenst. Wij verwachten dan ook dat er minimaal de komende 15 jaar behoefte blijft bestaan aan een locatie voor tijdelijke opvang.

Waarom komt er geen referendum?

In de referendumverordening (Gemeenteblad 2024, 249114 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen(Verwijst naar een externe website)) is vastgelegd dat een referendum gehouden kan worden op initiatief van kiesgerechtigden en/of de raad. De raad beslist over het al dan niet houden van een referendum.

Hoe zit het met na-reizigers?

Na-reizigers zijn directe familieleden van een vluchteling die in Nederland een verblijfsvergunning heeft gekregen, dat noemen we een statushouder. Voor statushouders heeft Houten, net als elke gemeente, ook een opgave vanuit het Rijk om deze mensen van een passende woning te voorzien.

Kan de gemeente ook eerder dan na 15 jaar de opvang beëindigen?

In de bestuursovereenkomst zullen afspraken worden gemaakt over de voorwaarden en welke sancties er staan op het niet nakomen van de afspraken. De gemeente wil deze overeenkomst jaarlijks evalueren. Een uiterste sanctie op het niet naleven van de afspraken door het COA kan sluiting zijn van de betreffende locatie.

Waar zitten we in het proces?

We betrekken de inwoners aan de voorkant van het proces en daar zijn we nu. Er is alleen besloten dat we een duurzame opvanglocatie onderzoeken op de Essenkade.

Kan de raad zeggen dat de gemeente niet aan de Spreidingswet hoeft te voldoen?

De gemeenteraad is het hoogste orgaan in de gemeente, dus die kan een dergelijke uitspraak doen. Zo’n besluit moet dan aan de regering voorgelegd worden, die zo’n uitspraak zal vernietigen.

Wat is het proces als de asielzoekers geen asiel krijgen van de IND? Wordt er streng op de uitzetprocedure gehandhaafd?

Wanneer asielzoekers geen asiel in Nederland krijgen, moeten zij binnen 28 dagen Nederland verlaten. Bij deze verlating heeft de gemeente geen verdere rol. Meer informatie kunt u vinden op: Wat gebeurt er met afgewezen asielzoekers? | Rijksoverheid.nl(Verwijst naar een externe website)

Hoe wordt omgegaan met asielzoekers die geen identiteitsgegevens hebben?

Verblijf zonder geldige documenten is in Nederland geen strafbaar feit. Mensen die zonder geldige verblijfspapieren worden aangetroffen, kunnen wel in vreemdelingendetentie worden gezet. Dat doet de overheid ter voorbereiding op hun uitzetting. 

Is er een uitgebreid bodemonderzoek gedaan?

Het COA heeft nog geen initiatief ingediend bij de gemeente, daarmee zijn de meeste ruimtelijke onderzoeken nog niet uitgevoerd. Wel moet het COA (zoals gebruikelijk) aan de ruimtelijke voorwaarden van de gemeente voldoen, waarbij ook een bodemonderzoek noodzakelijk is voor het bouwen van de opvanglocatie.

Wat gebeurt er met de waarde van nabijgelegen woningen? Hoe werkt eventuele compensatie?

Uit onderzoek is gebleken dat er geen of nauwelijks sprake is van waardevermindering van woningen in de buurt van een COA-locatie. Mocht dat hier aantoonbaar wel het geval zijn, dan kan dat onderwerp van gesprek zijn voor de eigenaar van de woning en de gemeente. 

Wat ziet de gemeente als 2 à 3 belangrijkste succesfactoren, met andere woorden, wat moet zéker goed gaan? 

Een opvanglocatie die geïntegreerd is in Houten en waar buurtbewoners tevreden over zijn. Een locatie waar bewoners bijvoorbeeld kunnen werken in Houtense bedrijven. 

Wat ziet de gemeente als 2 à 3 belangrijkste risico’s voor de opvang aan de Essenkade? Met andere woorden, wat mag zeker niet ‘fout’ gaan? 

De gemeente vindt het belangrijk dat zowel bewoners van de opvang als bestaande inwoners van Houten zich prettig en veilig voelen in de gemeente. De grootste risico’s zijn de veiligheid in de omgeving en de geschiktheid van de locatie. Dit nemen we zeer serieus. Daarom zijn het veiligheidsplan en de lopende onderzoeken essentieel voor het slagen van de Essenkade als een goede opvanglocatie.

Mag de procedure even wat sneller, we zijn nu al zóvéél jaren bezig met praten over een eventuele opvang, tijd dat ‘ie er komt!? 

Wij doen ons best en houden ons aan de termijnen die nodig zijn.

Hoe hoog wordt het complex?

De precieze invulling van de locatie is nog niet bekend. Ook bouwhoogten zijn nog niet vastgelegd. Wel is de verwachting dat de nieuwe locatie niet veel hoger wordt dan de bestaande bebouwing. De verwachting is drie à vier bouwlagen.

Hoe verhouden de vergunningen van de eerste en tweede fase zich tot elkaar?

Die staan in principe los van elkaar.

De wijze waarop de gemeente omwonenden informeert en betrekt is onvoldoende. Waarom zijn er maar vijf bewonersavonden, dit sluit veel bewoners uit van volwaardige inspraak? 

Het informeren en betrekken van bewoners beperkt zich niet tot vijf avonden en een digitale bijeenkomst. Er worden ook gesprekken gevoerd met verschillende belanghebbenden. Via bijvoorbeeld Houten Praat Mee lichten we de actuele situatie toe en wordt de voortgang bijgehouden. Via opvang@houten.nl kunnen inwoners extra vragen stellen. In de vergunningprocedure, die nog moet starten, hebben alle belanghebbenden het wettelijke recht op inspraak.

In Nieuwegein en Vianen zijn vergunningen verleend voor drie en vijf jaar. Waarom in Houten vijftien jaar? 

Het in gereedheid brengen van het terrein en de gebouwen op de Essenkade vereist een minimale termijn van 15 jaar om de business case haalbaar te maken. 

Wanneer wordt de bestuursovereenkomst tussen college en COA gesloten?

De bestuursovereenkomst wordt gemaakt voordat een vergunning aan het COA verleend wordt voor het huisvesten van asielzoekers. Zoals eerder genoemd kan een exacte planning nog niet gegeven worden, maar de overeenkomst is noodzakelijk voordat een vergunning uitgegeven wordt.

Staat uw vraag er niet bij? Mail dan naar opvang@houten.nl(Verwijst naar een e-mailadres). Wij proberen uw vraag binnen vijf werkdagen te beantwoorden.