Vragen en antwoorden over de visie op samenleven met nieuwkomers in Houten

Deze Q&A bevat antwoorden op vragen die op kunnen komen over het participatieproces in de gemeente Houten rond het onderwerp ‘visie samenleven met nieuwkomers in Houten’.

Wat is de aanleiding voor dit participatieproces?

De gemeenteraad van Houten heeft het college opgeroepen om met inwoners in gesprek te gaan over hoe we in Houten willen samenleven met nieuwkomers, waaronder asielzoekers. In de raadsinformatiebrief van 10 februari 2026 heeft het college dit toegezegd.

Wat is het doel van dit proces?

Het college wil een breed gesprek voeren met de samenleving over hoe we willen samenleven met nieuwkomers in de gemeente Houten. Nieuwkomers zijn: asielzoekers, statushouders, gezinsmigranten, Oekraïners, arbeidsmigranten en expats. Op basis van het participatieproces schrijft de gemeente een nieuwe visie op samenleven met nieuwkomers. De visie geeft inzicht in hoe Houten om wil gaan met nieuwkomers. En geeft kaders over hoe we kunnen faciliteren dat deze mensen goed mee kunnen doen in de Houtense samenleving.

Gaat het proces ook over de komst van een asielzoekerscentrum?

Nee, daar gaat dit proces niet over. De gemeente Houten heeft een opgave volgens de Spreidingswet om te zorgen voor opvangplekken voor 312 asielzoekers. Wat de status hiervan is, is nog onbekend. Wanneer we meer weten, informeren we u zo snel mogelijk. 

Hoe ziet dit participatieproces eruit?

Het proces bestaat uit drie belangrijke onderdelen:

1. Een raadpleging waarin inwoners van de gemeente Houten zich mogen uitspreken over samenleven met nieuwkomers. Aan de open raadpleging kunnen alle inwoners van Houten meedoen. Ook is er een gesloten raadpleging waarbij een willekeurig geselecteerde groep Houtenaren wordt gevraagd deel te nemen om tot een representatieve steekproef te komen.
2. Een inwonersforum waarin ongeveer 20 gelote inwoners van de gemeente Houten die meedenken over het vraagstuk samenleven met nieuwkomers. Het inwonersforum gebruikt de uitkomsten van de raadpleging en denkt mee over de visie. 
3. Daarnaast zullen we ook onze maatschappelijke partners en de actieve inwonersgroepen, de zogeheten focusgroep, op bepaalde momenten informatief betrekken in het proces.

Wat gaat de gemeente doen met de uitkomsten?

Op basis van de raadpleging en het advies van het inwonersforum maakt de gemeente een visie op het samenleven met nieuwkomers in Houten.

Wat is een raadpleging?

Een raadpleging is een vragenlijst over een bepaald onderwerp. In dit geval het samenleven met nieuwkomers. Een raadpleging verschilt van een gewone enquête doordat het ook veel informatie bevat over het onderwerp. En doordat sommige vragen anders geformuleerd zijn.

Wanneer kunnen mensen meedoen?

De raadpleging in de gemeente Houten is in te vullen vanaf medio juli 2026. De raadpleging zal ongeveer vier tot acht weken openstaan.

Hoe kunnen mensen meedoen?

Inwoners kunnen online meedoen aan de raadpleging. Voor inwoners die liever niet online meedoen is er een papieren versie beschikbaar in de wachtruimte in het gemeentehuis.

Hoe worden inwoners op de hoogte gesteld van de raadpleging?

Op meerdere manieren. Ten eerste zullen ongeveer 7.000 huishoudens een brief ontvangen met een uitnodiging om deel te nemen aan de gesloten raadpleging. Deze huishoudens zullen willekeurig worden geselecteerd. Elk huishouden krijgt een unieke code waarmee één keer kan worden deelgenomen. Op basis van deze groep kunnen er representatieve uitspraken worden verzameld. 

Ten tweede kunnen alle inwoners van de gemeente Houten meedoen via een open uitvraag op Houten Praat Mee. Uiteraard zijn dit dezelfde vragen. Informatie over hoe mee te doen, delen we in ieder geval via ’t Groentje, de website en onze social media kanalen, 

Zijn de uitkomsten representatief?

Ja, onder de juiste voorwaarden wel. Vergelijk het met een peiling voor verkiezingen: we hoeven niet alle 13 miljoen kiesgerechtigde Nederlanders te vragen wat ze gaan stemmen om de uitslagen te voorspellen. Een goede steekproef is voldoende. Waarbij geldt: meer is beter. En er moet genoeg diversiteit in de steekproef zitten. Onderzoeksbureau Populytics zorgt ervoor dat aan de juiste voorwaarden zijn voldaan. 

Voor deze raadpleging sturen we brieven naar ongeveer 7.000 gelote huishoudens. Voor deze groep creëren we een aparte versie van de raadpleging. We noemen deze vaak de gesloten raadpleging. Een voordeel is dat er een goed beeld ontstaat van de voorkeuren van een doorsnede van de bevolking. Een nadeel is dat alleen geselecteerde inwoners de kans krijgen om mee te doen.

We maken daarom ook vaak een aparte, gescheiden versie waar iedereen aan mee mag doen. Dat is de open raadpleging via Houten Praat Mee.(zie volgende vraag).

Mogen alle inwoners meedoen?

Ja, we zorgen ervoor dat alle inwoners mogen meedoen. Alle inwoners die hun stem willen laten horen moeten dat ook kunnen. De raadpleging in de gemeente Houten staat open voor iedereen die wil deelnemen. We noemen dit vaak de open raadpleging. We maken een aparte, gescheiden versie voor de open raadpleging. Zo houden we deze groep deelnemers gescheiden van de deelnemers van de gesloten raadpleging (zie vorige vraag).

Een open raadpleging vergroot de inclusiviteit. Een nadeel is dat inwoners met een grote belangstelling, of een sterk belang, waarschijnlijk oververtegenwoordigd zijn (selectiebias). Een voordeel is weer dat deze deelnemers vaak lang hebben nagedacht over het onderwerp en relevante ideeën inbrengen. 

Hoe komen de vragen tot stand?

De raadpleging wordt uitgevoerd door Populytics(Verwijst naar een externe website), een onderzoeks- en participatiebureau dat in 2020 is ontstaan vanuit de Technische Universiteit Delft. Bij het opstellen van de vragen betrekt Populytics experts en belanghebbenden. Het doel is dat alle inwoners van de gemeente Houten hun perspectief kunnen delen in de raadpleging.

Wat is het inwonerforum?

Het inwonerforum is een groep van 20 ingelote inwoners die met elkaar in gesprek gaat over het thema nieuwkomers in Houten. Tijdens meerdere bijeenkomsten verdiepen deelnemers zich in dit onderwerp en gaan zij met elkaar in gesprek. Hun inzichten en adviezen worden meegenomen bij het schrijven van de gemeentelijke visie op nieuwkomers. 

Waarom organiseert de gemeente een inwonerforum? 

Het onderwerp nieuwkomers raakt veel inwoners op verschillende manieren. Met het inwonerforum wil de gemeente ruimte maken voor verschillende perspectieven en ervaringen uit de samenleving. Het forum helpt om beter te begrijpen wat er leeft in de gemeente. Het inwonersforum wordt in opdracht van de gemeente begeleid door een onafhankelijke procesbegeleider, Public Mediation. 

Neemt het inwonerforum besluiten?

Nee. Het inwonerforum neemt geen besluiten. De deelnemers leveren input aan de gemeente. De gemeenteraad en het college blijven verantwoordelijk voor het uiteindelijke beleid en de besluitvorming.

Wat gebeurt er met de input van de deelnemers?

De opbrengsten van het inwonerforum worden verwerkt in het traject voor de nieuwe visie op nieuwkomers. De gemeente maakt zichtbaar hoe de inzichten van deelnemers zijn meegenomen. Als de gemeente besluit om (een deel van) de input niet op te nemen in de visie, zal zij dat beargumenteren.

Hoe zijn de deelnemers geselecteerd?

De gemeente doet een gelote steekproef van 500 mensen onder haar inwoners. Daarmee wil de gemeente een zo divers mogelijke groep inwoners samenbrengen. Gelote inwoners ontvangen allemaal en brief met een uitnodiging en inschrijfformulier. Alle inschrijvingen worden ontvangen door het bureau dat het inwonersforum begeleidt, Public Mediation. Hebben meer dan 20 mensen zich aangemeld? Dan zorgen zij voor een tweede loting op basis van de inschrijvingen zodat het inwonersforum goed de samenleving van Houten representeert. 

Waarom is gekozen voor loting?

Loting geeft meer inwoners een gelijke kans om mee te doen. Het helpt om niet alleen de mensen te horen die vaak meepraten, maar ook inwoners die normaal minder snel deelnemen aan bijeenkomsten of inspraaktrajecten. Het zorgt er ook voor dat alle perspectieven die in Houten leven een plek krijgen in het proces. 

Krijgen deelnemers een vergoeding?

Ja, deelnemers krijgen een kleine vergoeding. Kosten voor facilitaire zaken, zoals een kop koffie en zaalhuur worden verzorgd door de gemeente.

Hoe vaak komt het inwonerforum bijeen?

Het inwonersforum komt 4 keer bijeen in een periode van ongeveer een halfjaar. 

Wat bespreken de deelnemers?

De deelnemers gaan met elkaar in gesprek over vragen zoals:

• Wat betekent samenleven in onze gemeente?
• Welke kansen en zorgen zien inwoners rondom nieuwkomers?
• Welke aandachtspunten moet de gemeente meenemen in toekomstig beleid?

De begeleiding is erop gericht dat iedereen aan bod komt en dat verschillende perspectieven gehoord worden. De gespreksbegeleiders bewaken dat het gesprek open en respectvol verloopt.

Is er ruimte voor verschillende meningen?

Ja. Juist verschillende ervaringen en perspectieven zijn belangrijk. Het inwonerforum is bedoeld als een plek waar deelnemers respectvol met elkaar in gesprek kunnen gaan, ook als zij verschillend denken.

Zijn de bijeenkomsten openbaar?

Nee, omdat deelnemers vrijuit moeten kunnen spreken, zijn de bijeenkomsten niet openbaar en alleen toegankelijk voor de deelnemers aan het inwonersforum. De opbrengsten worden achteraf wel openbaar gedeeld.

Hoe blijft het proces transparant?

De gemeente deelt tussentijds informatie over het proces, de thema’s die besproken worden en de manier waarop de opbrengsten worden gebruikt.

Kan ik ook input geven als ik niet ben geselecteerd?

Niet rechtstreeks in het inwonerforum, maar wel in de open raadpleging. Alle inwoners van Houten boven de 16 jaar kunnen aan de raadpleging deelnemen. 

Wat is een focusgroep? 

Houten is een actieve samenleving. Bij het onderwerp nieuwkomers voelen onze maatschappelijke partners en actieve inwonersgroepen zich betrokken. In de afgelopen tijd hebben zij aangegeven beter geïnformeerd en betrokken te willen worden. Een afspiegeling van deze partners en inwonersgroepen komen in de zogeheten focusgroep. Deze groep denkt bijvoorbeeld mee over de juiste formulering van de onderzoeksvragen, hoe we zoveel mogelijk inwoners kunnen bereiken en hoe we rekening kunnen houden met verschillende meningen. 

Waarom is een focusgroep nodig? 

We willen ervoor zorgen dat belangrijke partijen goed op de hoogte zijn van het proces en vragen kunnen stellen.

Waaruit bestaat de focusgroep?

We nodigen de bij ons bekende inwonersgroepen en maatschappelijke partners/belangenbehartigers uit. We werken daarnaast met een zogeheten sneeuwbalmethode: we vragen deelnemers of er nog partijen zijn die we missen.

Hoe wordt de focusgroep samengesteld?

Deelname aan de focusgroep is op uitnodiging. Partijen die deze uitnodiging ontvangen kiezen zelf of ze aan de focusgroep willen deelnemen.

Wat is de rol van de focusgroep?

De focusgroep komt in totaal drie keer bij elkaar: één keer in juni om mee te denken over de vragen voor de raadpleging. Daarna wordt zij op twee momenten in het traject bijeengeroepen om geïnformeerd te worden en is er ruimte om vragen te stellen. De focusgroep heeft geen adviserende rol.